فرزند سائب ، محمد نيز فردى دلاور و جنگجو بود . چون خاندان اشعرى با آل مروان دشمن بودند ، حجاج حاكم مروانى عراق ، از ترس برپايى قيام توسط وى ، حكم كرد كه او به آذربايجان به روايتى به قزوين برود . محمد از فرمان او سر باز زد و در كوفه مخفى شد . با افشا شدن مخفيگاه وى ، حجّاج او را دستگير كرده به قتل رساند . كشته شدن محمد بن سائب به دست حجاج را علت كوچ اشعريان از كوفه دانسته‌اند . « 1 » در منابع ، از مناطق اصفهان ، قزوين ، آذربايجان ، ارمنستان و خراسان ، به عنوان مقصد اشعريان نام برده شده است . اما مسير حركت آنها سرنوشت ديگرى را برايشان رقم زد . اشعريان پس از تلفاتى كه بر اثر شيوع و با ، متحمل شدند ، به سوى مركز ايران حركت كردند و به سال 94 ق ، به قريهء ابَرشْتَجان از نواحى قم رسيدند و تصميم به اقامت موقت در اين ناحيه گرفتند . طى اين مدت ، روابط صميمانه‌اى بين ايشان و اشراف محلى منطقه به نامهاى « خربنداز » و « يزدانفاذار » برقرار گرديد . با دفع حملهء ديلميان به ناحيه قم به دست اشعريان ، بوميان قم خواستار اقامت اشعريان در قم شدند كه با موافقت آنها رو به رو شدند و پيمان‌نامه‌اى متضمن صلح و دوستى و دفاع از يكديگر بين ايشان منعقد گرديد . « 2 » آنها در توسعه و آبادانى شهر ، تلاش وافرى داشتند ، به طورى كه قم را - كه از روستاهاى پراكنده تشكيل شده بود - به شهرى اسلامى تبديل كردند . « 3 » 2 . تشيع اشعريان اطلاع دقيقى از زمان شيعه شدن اشعريان در دست نداريم . تنها شاهد تاريخى از پيشينه تشيع آنها ، شركت مالك بن عامر از ياران حضرت على ( ع ) در جنگ صفين است . « 4 » و نيز از حمايت فرزندش سائب ، از مختار كه به نام اهل بيت ( ع ) قيام كرد و از قاتلان امام حسين ( ع ) انتقام گرفت و خطبهء سائب پس از پيروزى مختار بر كوفه با عبارت « يا شيعه آل رسول الله . . . » مىتوان به دست آورد كه آنها گرايشات شيعى داشته‌اند . « 5 »

--> ( 1 ) . تاريخ تشيع ، ج 2 ، ص 167 ؛ ر . ك : تاريخ تشيع در ايران از آغاز تا قرن دهم هجرى ، ج 1 ، ص 184 - 188 . ( 2 ) . همان ، ص 167 - 168 ؛ ر . ك : تاريخ تشيع در ايران از آغاز تا قرن دهم هجرى ، ج 1 ، ص 187 - 188 . ( 3 ) . تاريخ تشيع ، ج 2 ، ص 169 . ( 4 ) . تاريخ تشيع در ايران از آغاز تا قرن دهم هجرى ، ج 1 ، ص 191 . ( 5 ) . همان ، ص 185 - 202 .